Hãy tưởng tượng bầu trời của quốc gia bạn đang được bao bọc bởi một tấm lưới vô hình, có khả năng phát hiện và đánh chặn mọi mối đe dọa từ trên cao. Đó chính là hệ thống phòng không bằng radar, lá chắn thép vững vàng bảo vệ tổ quốc trước kẻ thù xâm lược. Một trong những hệ thống phòng không bằng radar mạnh nhất hiện nay là Vòm Sắt (Iron Dome) của Isreal . Vậy Vòm Sắt là gì? Cách hoạt động như thế nào? Các bạn hãy cùng mình khám phá qua bài viết dưới đây nhé!
Hệ thống phòng không bằng radar là gì?
Hệ thống phòng không là một tổ hợp các phương tiện, thiết bị và biện pháp kỹ thuật nhằm phát hiện, tiêu diệt các mục tiêu thù địch trên không, bảo vệ bầu trời và các mục tiêu quan trọng trên mặt đất. Hệ thống này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.
Hệ thống phòng không bằng radar là một mạng lưới các thiết bị điện tử sử dụng sóng vô tuyến để phát hiện, theo dõi và tiêu diệt các mối đe dọa trên không như máy bay, tên lửa và máy bay không người lái (UAV).
Cấu tạo cơ bản của hệ thống phòng không bằng radar:
- Radar: Đây là bộ phận quan trọng nhất của hệ thống, có nhiệm vụ phát sóng vô tuyến để quét bầu trời và phát hiện mục tiêu. Radar có thể hoạt động ở nhiều tần số khác nhau, cho phép phát hiện các loại mục tiêu khác nhau trong mọi điều kiện thời tiết.
- Trung tâm chỉ huy: Nơi thu thập dữ liệu từ radar, phân tích thông tin và đưa ra quyết định tác chiến. Trung tâm chỉ huy có thể kết nối với nhiều radar và các hệ thống phòng thủ khác để phối hợp tác chiến hiệu quả.
- Hệ thống vũ khí: Bao gồm tên lửa phòng không, pháo phòng không và súng máy. Các hệ thống vũ khí này được điều khiển từ trung tâm chỉ huy để tiêu diệt các mục tiêu được radar phát hiện.
Vòm Sắt là gì?
Vòm Sắt (Iron Dome) là một hệ thống phòng thủ tên lửa di động của Israel, được thiết kế để đánh chặn tên lửa và pháo tầm ngắn. Hệ thống này có khả năng bắn hạ các tên lửa trong khoảng thời gian chỉ 15 giây từ khi phóng cho đến khi tác động vào tên lửa đối phương.
Hệ thống Vòm Sắt bao gồm ba thành phần chính:
- Tên lửa đánh chặn Tamir và bệ phóng: Tên lửa Tamir được sử dụng để bắn hạ các tên lửa đe dọa. Mỗi bệ phóng có thể chứa tới 20 tên lửa Tamir. Tên lửa này có khả năng phân biệt giữa tên lửa đe dọa khu vực dân cư và những tên lửa sẽ rơi vô hại trên địa hình trống trải.
- Radar đa nhiệm ELM 2084 (MMR): Radar này phát hiện các mục tiêu đang đến và cung cấp hướng dẫn giữa hành trình cho tên lửa đánh chặn Tamir. ELM 2084 hoạt động ở tần số băng tần S và có khả năng xác định mục tiêu lên tới 1100 mục tiêu cho mục đích giám sát trên không.
- Hệ thống điều khiển vũ khí và quản lý chiến đấu (BMC): Đây là hệ thống quản lý việc chiến đấu và radar điều khiển hỏa lực cho hệ thống Vòm Sắt.
- Vòm Sắt là sản phẩm của Rafael Advanced Defense Systems, một công ty công nghệ quốc phòng của Israel. Hệ thống này được phối hợp với Công ty hàng không vũ trụ Israel Aerospace Industries để triển khai.
Được phát triển từ năm 2007, Vòm Sắt đã hoàn thành các thử nghiệm cuối cùng vào năm 2010 và triển khai các đơn vị đầu tiên vào năm 2011. Từ năm 2011 đến tháng 4/2016, hệ thống này đã đánh chặn hơn 1.500 mục tiêu.
Dự án cũng nhận được sự hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật từ Hoa Kỳ. Tính đến năm 2016, khoảng 55% linh kiện của hệ thống được sản xuất tại Hoa Kỳ. Với khả năng đánh chặn tên lửa thành công hơn 90%, Vòm Sắt là một phần quan trọng trong hệ thống phòng không của Israel.
Các thông số kỹ thuật của hệ thống Vòm Sắt
- Chi phí: Mỗi quả tên lửa phòng không Vòm Sắt có giá từ 90.000 đến 200.000 USD, và chi phí chế tạo và lắp đặt hệ thống là khoảng 50 triệu USD.
- Khối lượng: 90 kg (200 lb)
- Chiều dài: 3 m (9,8 ft)
- Đường kính: 160 mm (6,3 in)
- Cơ cấu nổ: Proximity fuze
- Nền phóng: Ba bệ phóng, mỗi bệ có 20 quả tên lửa
- Tầm hoạt động: Hệ thống Vòm Sắt có tầm hoạt động từ 4 đến 70 km, tùy thuộc vào loại tên lửa hoặc rocket mà nó đang đối phó.
- Tốc độ phản ứng: Hệ thống có khả năng phản ứng nhanh chóng, trong khoảng vài giây sau khi phát hiện tên lửa đang bay tới.
- Hiệu suất chặn: Hiệu suất chặn của Vòm Sắt được đánh giá là khoảng 90%. Tuy nhiên, hệ thống sẽ hiệu quả hơn ở tầm bắn xa hơn.
- Số lượng pháo đài: Israel đã triển khai nhiều pháo đài Vòm Sắt trên khắp lãnh thổ để bảo vệ các khu vực dân cư và cơ sở hạ tầng quan trọng.
Vòm Sắt hoạt động như thế nào?
Hệ thống Vòm Sắt hoạt động dựa trên các nguyên tắc sau:
Hệ thống sử dụng radar đa nhiệm ELM 2084 để phát hiện và theo dõi các mục tiêu đang đến. Khi radar phát hiện một tên lửa đe dọa, hệ thống tính toán hướng và tốc độ của tên lửa đó. Dựa trên thông tin này, nó sẽ dự đoán quỹ đạo bay của tên lửa.
Nếu tên lửa đe dọa có khả năng tác động vào khu vực dân cư, hệ thống sẽ phóng tên lửa đánh chặn Tamir. Tên lửa này sử dụng các thông tin từ radar để định vị và theo dõi tên lửa đe dọa trong quá trình bay. Đặc biệt, Tamir có khả năng phân biệt giữa tên lửa đe dọa và những tên lửa sẽ rơi vô hại trên địa hình trống trải.
Tên lửa Tamir tiếp tục bay đến gần tên lửa đối phương và bắn hạ nó trước khi tiếp cận khu vực dân cư.
Tuy nhiên, Vòm Sắt chưa thể hiệu quả đối phó với tên lửa đa hướng (được phóng từ nhiều hướng khác nhau cùng một lúc). Trong trường hợp này, hệ thống có thể gặp khó khăn trong việc xác định và tiêu diệt tất cả các mục tiêu.
Vòm Sắt có thể bảo vệ khỏi tên lửa nào?
Hệ thống Vòm Sắt được thiết kế để bảo vệ khỏi các tên lửa và rocket tấn công từ khoảng cách 4-70 km. Dưới đây là một số loại tên lửa mà Vòm Sắt có thể đối phó:
- Tên lửa đạn đạo: Vòm Sắt có khả năng tiêu diệt tên lửa đạn đạo, bao gồm cả tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung. Điều này giúp bảo vệ khu vực dân cư và cơ sở hạ tầng khỏi các cuộc tấn công đạn đạo.
- Rocket tấn công: Vòm Sắt cũng có thể phản ứng nhanh để tiêu diệt các loại rocket tấn công, bao gồm cả rocket phóng từ máy bay, pháo tự hành và các hệ thống phóng tên lửa di động.
Tóm lại, có thể khẳng định, hệ thống phòng không bằng radar là một thành tựu khoa học kỹ thuật mang tính đột phá, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ tổ quốc. Việc tiếp tục nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ tiên tiến vào lĩnh vực này sẽ giúp nâng cao hiệu quả phòng thủ, bảo vệ vững chắc bầu trời quốc gia.
